Jean Michel Basquiat in LondenJean Michel Basquiat in Londen

 

Jean Michel Basquiat in Londen. Laat maar komen, laat maar gaan, heb ik de neiging te denken als het om kunst en scheppen gaat. Nou laat maar komen, laat maar gaan, dat is wat Jean-Marie Basquiat aan een stuk door deed. Moest doen, misschien kon hij niet eens anders functioneren, alles kwam binnen en stroomde door hem heen en manifesteerde zich via alle denkbare materialen op alle denkbare plaatsen. Of hij een kanaal was, een open zenuw. Een met grote kracht. Ga dat bekijken bij Barbican Art Gallery in Londen, waar de expositie Boom for real nu aan de gang is.

Klop 

En dan moet je een gekleurde man zijn in de VS van destijds, klop kon je krijgen en menige trap na. Meer niet. Echt helemaal niet. Kunstenaar blijken te zijn, en zeer vastbesloten ook, in een volstrekt wit establishment. Als vanzelf omringd door liefhebbende vrouwen maar nog veel meer door valsheid, discriminatie, geweld en om buit vechtende aasgieren. Oh ja, en pure onderdrukking.

Halloween

Wat komt er tevoorschijn, wanneer je zo open staat dat je bij de oergrond komt, en niets anders doet dan dat uit te drukken? Hoe het leven op aarde volstrekt vervlochten is met de dood, dat is de realiteit – hoe vaak schemeren er geen skeletten en schedels door zijn figuren. Wortels in Haïti, dat ongelukkig land waar je nog niet dood gevonden wil worden. Dictators, armoede en orkanen te over. Waar je zo gemakkelijk sterft dat de geesten van de doden niet eens aan de deur hoeven aan te kloppen om bij je binnen te komen. Sterker nog: ieder jaar wordt de dood er gevierd, drie dagen lang. En de vorst van de doden wordt uitgenodigd om bezit te van je te nemen – om je te berijden zoals een ruiter een paard berijdt. Halloween, maar dan for real.

Kroon

Hoe wanhopig moet je leven zijn om jezelf over te geven aan zo’n diepe en rauwe realiteit. En hoezeer vorst kun je zijn, ondanks alle mishandelingen en onderdrukking, doordat je het lef hebt om de dood in de ogen te zien. Hoe je een vorst bent als je ermee durft te leven – te weten dat je een vorst bent in your own rights – tot slaaf gemaakt, verhandeld en vertrapt of niet.

Jean Michel Basquiat in LondenI bow to you – because I know

Dat geeft enorm zelfbewustzijn, hoe vaak schildert hij geen kroon in zijn werk. Ook voor de mensen die zoveel gepresteerd hadden, in de muziek, in het boksen, nam hij zijn petje af voor hun ambities en prestaties – en gaf ze ook die kroon. Zij weerspiegelden zijn eigen bezeten ambitie. (Lees verder onder de afbeelding.)

Echt

Hoe waanzinnig groot is de kracht, de creativiteit, die dan tevoorschijn komt. Volstrekt ongehinderd door mooimakerij of ingewikkelde gedachtegangen. Puur. Dus – schokkend, voor ons: simpele huis-tuin-en-keuken-zieltjes. Het is rauw daar in de diepte, en dat moet je maar aandurven. Dat maakt zijn werk zo echt. Onontkoombaar. Wat er werkelijk toe doet in een mensenleven komt bovendrijven als alles veel en veel te moeilijk is. Zijn werk is de springplank, vond Basquiat – voor de sprong in een wereld die je nog niet (er)kent. (Lees verder onder de afbeelding.)

Spirits

Hij schildert de meer dan rijke geschiedenis van de zwarte mens – diens enorme spirituele wereld, die verzwegen en genegeerd wordt, en zijn woede over de agressie en idiotie van discriminatie. Hij was enorm belezen en wist erg veel van de geschiedenis van de westerse kunst af. En het enorme plezier dat hij duidelijk had in het schilderen zelf komt daar gewoon bovenop. Dus ik zou zeggen: ga er voor, op naar Londen!

Lees het vervolg.

 

Hierbij: Twee werkstukken van Jean Michel Basquiat (mogelijk niet te zien op de expo in Londen).

Meer: Kijk The radient child (ca 1:30 min. niet ondertiteld). Engelstalige docu Shooting star (ca 50 minuten). Trailer van Basquiat, de speelfilm van Julian Schnabel uit 1996 over Jean Michel Basquiat, met David Bowie als Andy Warhol.

Boom for real bij Barbican Art Gallery duurt tot 28 januari 2018. En Banksky heeft er zijn eerbetoon aan Basquiat achtergelaten op de muren buiten het Barbican.

 

Share